Microsoft lisanslamada doğru metrik, kurumun kullanıcı sayısına değil; sunucu çekirdek sayısına, sanallaştırma yoğunluğuna ve erişim biçimine göre belirlenir. Windows Server çekirdek bazlı lisanslanırken, sunucuya erişen her kullanıcı veya cihaz için ayrıca CAL gerekir. Yanlış metrik seçimi hem fazla ödemeye hem de denetimde uyumsuzluğa yol açar.
- Sunucu lisansı ile erişim lisansı (CAL) ayrı şeylerdir; sunucuyu lisanslamak erişimi lisanslamaz.
- Windows Server ve SQL Server fiziksel çekirdek sayısına göre lisanslanır ve minimum çekirdek şartı vardır.
- Yüksek çekirdekli tek bir güçlü sunucu, lisans maliyetini donanım tasarrufundan fazla artırabilir.
- Sanal makine yoğunluğu belirli bir eşiği aştığında fiziksel sunucuyu lisanslamak daha ekonomiktir.
- Envanter çıkarılmadan yapılan lisans alımı hem fazla ödeme hem denetimde uyumsuzluk riski taşır.
Sunucu lisansı ile erişim lisansı ayrı şeylerdir
En sık karşılaşılan yanlış anlama budur. Windows Server lisansı sunucunun kendisini çalıştırma hakkı verir; o sunucuya erişen kullanıcı veya cihazlar için ayrıca CAL (Client Access License) gerekir. Sunucu lisansı alınmış olması, erişimin lisanslandığı anlamına gelmez.
CAL iki metrikten biriyle alınır: kullanıcı başına veya cihaz başına. Bir kullanıcı birden fazla cihazdan bağlanıyorsa kullanıcı CAL'ı; bir cihazı vardiyalı olarak birden fazla kişi kullanıyorsa cihaz CAL'ı daha ekonomiktir.
Çekirdek bazlı lisanslama ne anlama geliyor
Windows Server ve SQL Server, sunucunun fiziksel çekirdek sayısına göre lisanslanır. Minimum lisanslanması gereken çekirdek sayısı vardır; daha az çekirdekli bir sunucu bile bu minimumun altına inemez.
Bu, donanım seçimini doğrudan etkiler. Yüksek çekirdek sayılı tek bir güçlü sunucu, lisans maliyetini beklenenden fazla yükseltebilir. Donanım kararı verilirken lisans maliyetinin de hesaba katılması gerekir — aksi halde ucuz görünen donanım, toplamda pahalıya gelir.
Sanallaştırma metriği değiştirir
Sanal makine yoğunluğu belirli bir seviyeyi aştığında, sanal makineleri tek tek lisanslamak yerine fiziksel sunucuyu sınırsız sanal makine hakkı veren sürümle lisanslamak daha ekonomik hale gelir. Kırılma noktası, sunucudaki sanal makine sayısına ve çekirdek yapısına bağlıdır.
Bu hesap kurumdan kuruma değişir ve tek bir doğru cevabı yoktur. Envanter çıkarılmadan verilen lisans önerisi, tahminden ibarettir.
Envanter çıkarmadan lisans alınmaz
Lisans alımına başlamadan önce yapılması gereken ilk iş, halihazırda sahip olunan lisansların çıkarılmasıdır. Kurumların önemli bir bölümü, kullanmadığı lisanslara sahiptir veya farkında olmadan eksik lisansla çalışır.
Envanter çalışmasının çıktısı üç listedir: kullanılabilir durumdaki mevcut lisanslar, gerçekten eksik olanlar ve fazla alınmış olanlar. Yeni alım yalnızca ikinci liste için yapılır.
- Kullanıcı ve cihaz sayısının gerçek kullanımla doğrulanması
- Sunucu çekirdek sayılarının fiziksel olarak sayılması
- Sanal makine dağılımının çıkarılması
- Mevcut lisans anahtarlarının ve sözleşmelerin toplanması
- Yenileme tarihlerinin takvime alınması
Bu konuda sorulanlar.
Bir kullanıcı birden fazla cihazdan bağlanıyorsa kullanıcı CAL, bir cihazı vardiyalı olarak birden fazla kişi kullanıyorsa cihaz CAL daha ekonomiktir. Üretim ve perakendede vardiyalı çalışma yaygın olduğu için cihaz CAL sıklıkla avantajlı çıkar; ofis ağırlıklı kurumlarda tersi geçerlidir.
Evet. Windows Server lisansı sunucunun kendisini çalıştırma hakkı verir; o sunucunun hizmetlerine erişen her kullanıcı veya cihaz için ayrıca CAL gerekir. Bu ayrım, denetimlerde en sık karşılaşılan uyumsuzluk sebebidir.
Doğrudan etkiler. Lisans bedeli fiziksel çekirdek sayısıyla arttığı için, aynı performansı daha az çekirdekle veren bir işlemci toplam maliyeti düşürebilir. Donanım kararı, üzerinde çalışacak yazılımın lisans metriğiyle birlikte verilmelidir.
Kullanım profiline bağlıdır. Sabit ve öngörülebilir yük, uzun vadede şirket içi lisansı ucuzlatır; dalgalı veya hızlı büyüyen yük abonelik lehinedir. Karar öncesi üç yıllık toplam maliyet iki senaryo için de çıkarılmalıdır.
Güncel bir lisans envanteri, satın alma belgeleri ve kurulum kayıtları hazır olmalıdır. Envanterin düzenli tutulduğu kurumlarda denetim rutin bir belge sunumuna dönüşür; tutulmadığı kurumlarda geriye dönük belge toplama süreci haftalar alabilir.
